Je bent hier:

Mary Shelley, Frankensteins moeder

Mary Shelley, Frankensteins moeder

Door: Elise Prins-Kleuskens

Was ik vorige maand nog verbaasd over het gebrek aan vrouwelijke auteurs in de Canon van de Nederlandstalige Literatuur, deze maand heb ik goed nieuws! Helaas geen nieuws uit Nederland, maar wel van de Britse Women’s Prize for Fiction. Zij hebben namelijk in samenwerking met Baileys – vraag me niet waarom – een set van 25 ebooks uitgebracht van vrouwelijke auteurs die hun boeken onder een mannelijk pseudonym hebben uitgebracht. Maar niet langer, want vanaf nu prijken de eigen namen op de (digitale) covers! Reclaim her name!

 

Anonymous

Nu zijn er naast vrouwen die onder een pseudonym publiceerden ook vrouwen die anoniem hun boek uitbrachten. Eén daarvan is de dochter van de vorige maand besproken Mary Wollstonecraft: Mary Shelley.

Zoals jullie vorige maand al gelezen hebben overleed Mary Shelley’s moeder kort naar de geboorte van haar dochter in 1797. Mary werd dus opgevoed door haar vader en met dienst anarchistische politieke ideeën. In eerste instantie heette ze natuurlijk geen Shelley. Die naam kreeg ze van haar eerste liefde Percy Bysshe Shelley. Dat is nog wel een verhaal op zich. Toen de twee geliefden elkaar ontmoette was meneer getrouwd! Tijdens een gezamenlijk reisje naar Frankrijk met haar stiefzus Claire Clairmont werd Mary zwanger. Ongetrouwd zwanger dus! Zo moeder, zo dochter? Na de dood van Percy’s eerste vrouw konden hij en Mary trouwen. Zo werd Mary na een aantal moeilijke jaren, waarin hun eerste kindje overleed, een Shelley.

 

Een schrijfster is geboren

Het stel ging samen met romantisch dichter en schrijver Lord Byron, schrijver en arts John William Polidori en stiefzus Claire Clairmont naar Zwitserland, waar het concept voor Mary’s bekendste boek Frankenstein (1818) werd geboren. Hiervoor had zij enkel een reisverslag geschreven. Na Frankenstein volgden nog zes romans: Mathilda (1819), Valperga (1823), The Last Man (1826), The Fortunes of Perkin Warbeck (1830), Lodore (1835) en Falkner (1837).

Even terug naar Frankenstein. Dit boek gaat over Victor Frankenstein, een jonge wetenschapper, die een vriend en metgezel wil maken. Hij is bezeten van zijn zoektocht om levenloos materiaal tot leven te brengen. Zijn creatie wordt gemaakt van materiaal van diverse lijken. Behalve dat Frankenstein een levende man wil maken, wil hij vooral ook een mooie man maken. Hij is dan ook niet zo blij wanneer zijn schepsel tot leven komt en niet mooi blijkt te zijn! Ook al is de gemaakte man best lief, hij is toch wanstaltig om te zien. Frankenstein vlucht weg en laat zijn schepping achter… Als dat maar goed gaat…

Ik weet zeker dat er mensen zijn die nu denken, maar het monster heette toch Frankenstein? Ja, en nee. De wetenschapper heette Frankenstein, de schepping dus niet. Wie van de twee was nu eigenlijk het monster?

Het boek werd zoals eerder gezegd anoniem gepubliceerd, met een voorwoord van manlief Percy Shelley. Het boek werd wisselend ontvangen. Er kwamen zowel positieve als negatieve reacties binnen. Er werd vooral gespeculeerd over de auteur. Bij de tweede druk verscheen Mary’s naam op de cover. Prompt spraken de kritieken over de duidelijk vrouwelijke (lees: slechte) invloeden in het boek. Is het niet bizar?

 

Inspiratie voor hedendaagse schrijfsters

Mooi om te weten is dat het boek nog steeds veel gelezen wordt en dat het zelfs inspiratie biedt voor hedendaagse schrijvers. Zo bracht Jeanette Winterson in 2019 een moderne variant van het verhaal uit, genaamd Frankissstein (Frankusstein). In dit boek wisselen twee verhaallijnen zich af. Aan de ene kant wordt de vakantie van de Shelley’s in Zwitserland en de geboorte van het boek beschreven. De andere verhaallijn speelt in het heden, waarin wordt beschreven wat er zou kunnen gebeuren als mensen niet meer de slimste wezens op aarde zijn. Een verhaal over kunstmatige intelligentie.

 

Elise Prins-Kleuskens voor Feelgoodboeken.nl