Beschrijving
De bevrijding van Biesland – Het 18e boek van Plaza Patatta gaat over de Tweede Wereldoorlog
Inhoud:
Voor een spreekbeurt heeft Lotte informatie nodig over de Tweede Wereldoorlog. De oude dame Frida, die woont in het bos, blijkt veel te weten. Zoveel, dat het lijkt alsof ze erbij waren… Woonden zij naast de nazibaas Seyss-Inquart? Werd hun vader opgepakt bij een razzia? Kunnen ze overleven in hun schuilplaats?
Waargebeurd:
Dit boek is gebaseerd op waargebeurde herinneringen van het jochie dat tijdens de oorlog opgroeide naast het werkhuis van Seyss-Inquart in Apeldoorn…
Editie:
Deze uitgave maakt deel uit van de Plaza Patatta-serie: een populaire reeks eigentijdse kinderboeken waarin avontuur en maatschappelijke thema’s op een speelse manier samenkomen. Elk deel staat op zichzelf en is geschikt voor kinderen vanaf 7 jaar. De boeken zijn geschreven door Nanda Roep, die bekendstaat om haar toegankelijke stijl en haar vermogen om grote onderwerpen begrijpelijk en boeiend te maken voor jonge lezers. Dit deel is gebaseerd op een waargebeurde geschiedenis en brengt de Tweede Wereldoorlog op een invoelbare manier tot leven. De combinatie van spanning, herkenning en feitelijke achtergrond maakt het boek geschikt voor thuisgebruik én als aanvulling op lessen in de middenbouw van het basisonderwijs. Deze editie bevat zwart-witillustraties, is uitgevoerd als paperback en voorzien van extra achtergrondinformatie waarmee kinderen zelfstandig of samen met volwassenen verder kunnen praten over het onderwerp.
Leesfragment ‘De bevrijding van Biesland’:
Als ze eenmaal zitten, op de fluwelen driezitsbank, begint Frida te glimlachen. ‘Zelf heb ik de oorlog niet meegemaakt, ik was nog niet geboren. Maar er is in Biesland veel gebeurd en ook in jullie boerderij.’
Lotte schrikt: ‘Bij ons?’
‘Mijn moeder werkte voor mevrouw Meeuwes, zoals jullie weten. Zij woonde in de oude boerderij en ze had personeel – mijn moeder was haar bediende en later was ik dat ook. Zij was de oudtante van jullie vader en zij heeft de boerderij aan jullie nagelaten.’
Luna en Lotte knikken dat het klopt, want papa Hans heeft de oude boerderij geërfd.
‘Maar in de oorlog was zij nog een kind. Tien jaar was ze.’
‘Hee, zo oud ben ik nu!’
‘Je bent al een hele meid,’ zegt Frida lief. ‘Mevrouw Meeuwes was dat ook. Ze plaagde de soldaten en samen met kinderen uit Biesland haalde ze kattenkwaad uit.’
‘Wat is dat?’ vraagt Lotte.
Luna knijpt in haar been en foetert zacht: ‘Dat weet je toch.’
Maar Frida hoort dat niet en zegt: ‘Kattenkwaad? Dat zijn brutale grapjes. Dan fietsten ze bijvoorbeeld met een groepje kinderen naar de Ortskommandantur…*’ (Lotte wist niet wat dat was, maar ze durfde het niet meer te vragen.) ‘…En dan belden ze aan. Zodra hij opendeed, zeiden ze: We willen een Ausweis**. Mogen we een Ausweis?’ (Lotte kreeg het warm, want wát was een Ausweis?) ‘Hij stuurde ze dan hoofdschuddend weg en de kinderen fietsten zich daarna rot om zo snel mogelijk thuis te zijn. Zo was de oorlog voor haar, als een spannend en een beetje gevaarlijk spel. De jonge Maria Meeuwes… Toen leek het allemaal nog mee te gaan vallen met de oorlog.
‘Maar het viel niet mee. Jullie weten van de verschrikkingen. Jullie weten dat miljoenen Joden zijn vergast, jullie weten dat zigeuners, homo’s en zelfs kunstenaars zijn opgejaagd als loslopend wild. Kinderen zoals Maria Meeuwes wisten dat niet. Aan kinderen werd niet alles verteld natuurlijk. Maar wisten jullie ook dat de grootste baas van de nazi’s hier heeft gewoond? Dan bedoel ik: IN jullie boerderij?’
Lottes ogen worden groot als schoteltjes. Luna’s mond valt open. ‘Bedoel je de nazibaas? Hoe heette die ook alweer? Juf heeft het erover gehad.’
‘Seyss-Inquart,’ knikt Frida. ‘Tante Maria noemde hem altijd ‘Zes-en-een-kwart’.’ Ze glimlacht. ‘Veel mensen deden dat, maar alleen stiekem. Als een verkeerde soldaat hoorde dat je ‘zes-en-een-kwart’ zei, dan kon je zomaar worden doodgeschoten.’
‘Echt…?’
‘Jazeker wel. Dat is ook gebeurd. Veelvuldig.’ Frida roert in haar thee. Ze laat een stilte vallen.
Nog langer is het stil.
Nog steeds stilte.
Dan zucht ze…
‘Stel je maar eens voor dat de soldaten aan je deur staan en zeggen dat je eruit moet.’
‘Uit bed?’ vraagt Lotte – maar Luna geeft haar een stomp tegen haar arm.
‘Uit je huis,’ zegt Frida. ‘Het gebeurde bij Maria Meeuwes, de oudtante van je vader. Van Maria heeft jullie vader de boerderij geërfd.
Stel je maar eens voor dat het nu zou gebeuren. Lotte, jij bent tien jaar. Zo oud was Maria ook. Er wordt op de deur gebonkt. Wat doe jij dan?’
‘Dan ga ik opendoen,’ antwoordt Lotte.
‘Jij gaat de deur opendoen. Waar is je zus?’
Lotte haalt haar schouders op. ‘Ze ligt te slapen.’
‘Misschien ben ik wel op school,’ zegt Luna.
‘Ja, maar misschien ben je wel gewoon aan het slijmen tegen Adem.’ (Voor deze opmerking krijgt ze alweer een beuk tegen haar bovenarm. Maar ze beginnen niet te schelden, dat durven ze niet waar Frida bij is.)
Frida gaat verder: ‘Je doet de deur open. Er staat een groep van vijf soldaten. Ze zeggen dat zij in jouw huis gaan wonen. Wat dan…?’
